Bize Ulaşın

Su Sondaj Kuyusu: Derinde olan su taşıyan formasyonlardan en verimli şekilde yararlanma sondaj yöntemi ile kuyu açmak yolu ile mümkün olmaktadır.

Sondaj;

*Darbeli

*Rotari,

*Birleşik (kombine)

olmak üzere 3 kısımdadır. En fazla gelişmiş sondaj yöntemi Kombine sondaj yöntemidir.Delinen jeolojik formasyonun litolojik özellikleri hangisini gerektiriyorsa o yöntem uygulanmakta ve bir kuyunun değişik kısımları farklı sondaj yöntemleri ile açılarak su kuyusu tamamlanabilmektedir.

Sondaj; kaya ortamda hava sirkülasyonu ile (hava ve köpükle sondaj), yumuşak zeminlerde çamur sirkülasyonu ile yapılmaktadır.

Arazinin durumuna göre, jeolojik özelliklerine göre ; Her iki sondaj yöntemi de birlikte kullanılarak sondaj yapılmasını gerektiren durumlar olabilmektedir.

   Yumuşak ve yıkılan zeminlerde sondaj çamur sirkülasyonu ile yapılır ve delme işleminden sonra kuyu techiz edilerek (kuyu kapalı ve filtreli borularla techiz edilir) boru ile kuyu cidarı arası çakıllanır.Daha sonra kuyu yıkama ve geliştirme işlemleri yapılır.Kuyu ekonomik ömrünün uzun olması için iyi bir çakıllamadan sonra geliştirme işleminin de iyi yapılması gerekir.


Sondajın Tarihçesi

   Sondajın ilk olarak nerede ve nasıl yapıldığı konusunda kayıtlı bilgiler bulunmamakla birlikte, tarihinin çok eskiye dayandığı kesindir. Geçmişte yapılan sondajcılık işlemleri, günümüzün modern sondajcılık tanımıyla uyuşmasa da amaçlar ve kullanılan yöntemlerden bazılarının benzer tarafları vardır.

   M.Ö. 3000 yıllarında Mısırlıların taş çıkarmak amacıyla aşındırıcı tozlar kullanarak sığ çukurlar açtıkları, M.Ö. 2000 yıllarında ise, Çinlilerin tuzlu su çıkarmak amacı ile gerçek anlamda sondaj yaptıklarından söz edilmektedir. Filistin Birşeba’daki kuyunun Hz. İbrahim tarafından M.Ö. 1500 yıllarında açıldığı yolunda kayıtlar vardır. M.Ö. 600 yılında Konfiçyus, derinliği 100 metreye varan tuzlu su kuyularının açıldığını yazmış, Heredot ise, M.Ö. 450 yıllarında asfalt, tuz ve petrol üretilen kuyuların varlığını belirtmiştir.

   Fransanın Artois kasabasında 1126 yılında açılan sondaj kuyusu, Avrupa’da yapıldığı bilinen ilk kuyudur. Basınçlı aküferde açılan bu kuyunun fışkırma özelliğine yörenin adına izafeten artezyen adı verilmiştir. 1200 yıllarında Çinlilerin Tibet ile Chungking arasında kalan bölgede açtıkları kuyularda 500–1000 metreye varan derinliklere indikleri ve bu kuyularla ilgili olarak düzenli sondaj raporları tuttukları saptanmıştır. Kullanılan yöntemler ve donanımlar basit bir kaldıraç sistemi olup, bambu kamışlar uç uca eklenerek sondaj dizisi olarak kullanılmıştır. Sondajın yapılması için gereken enerji ise insan ve hayvan gücünden sağlanmıştır. Ancak hayvan gücü kullanılarak yapıldığı bilinen ilk darbeli sondaj 1808 yılında Virginia’daki bir tuz madeninde Raffner kardeşlerin 18 metre derinlikte yaptıkları sondaj çalışmasıdır.1517 yılında Avrupa’da Leonardo da Vinci tarafından kullanılan, bugünkü Rotary sondaj sistemine benzer ve elle döndürülen sistemle çok sayıda sondaj kuyusu açılmıştır.

   İlk petrol sondajının 1794 yılında Fransa’da Pechelbronn yakınlarında açıldığı sanılmaktadır. Ancak ABD’de Pensilvanya’da 1859 yılında Albay Drake tarafından açılan kuyunun, ilk petrol kuyusu olduğu kabul edilmektedir. Bu sondaj kuyusu darbeli yöntem ile açılmış ve kullanılan sondaj donanımı ve yöntemi uzun yıllar standart olarak kalmıştır.

Sondajda buhar gücü ilk olarak ABD’de Billy Morris tarafından 1831’ de kullanılmıştır.

   Kuru Sistem Döner Sondaj Donanımları ilk olarak 1828’de Italya’da -Larderello jeotermal- alanında yapılan sondajlarda kullanılmıştır. Fransa’da 1841 yılında bu yöntemle 500 metre derinliğe inilmiştir. 1845’te kuru sistem terk edilerek, Robert Beart tarafından Dolaşımlı Döner Sondaj Donanımları uygulamaya konumuştur.
İlk Elmaslı Karot Sondajı 1864’te, İsviçreli Mühendis Jean Rudolphe Leschot tarafından İtalya-Fransa arasında açılmakta olan Mt Cenis tünelinde kullanılmıştır.

   1867’de de M.C. Bullok, Pensilvanya kömür haczasında ilk karotlu sondaj kuyusunu açmıştır. Yine 1867’de dünyada ilk ücretli sondaj, ABD’de Henry Kelly tarafından yapılmıştır.

   İsveç’te Dannemora maden sahasında 1886 yılında ilk elmaslı maden sondajı yapılmış, aynı tarihte Craelius firması tarafından AB adlı ilk sondaj makinesi piyasaya sürülmüştür.

   1910 yılında, Nebraska’da su sondajları yapan H.C. Minnick isimli sondajcı, kendisinin ürettiği diyaframlı bir pompayı kullanarak ilk defa ters dolaşımlı döner sondajı uygulamıştır.

   Helezon baskılı sondaj makinelerinin bulunuşu 1935 yılıdır. Bu makineler Sullivan ve Boyles Bros. Tarafından yapılmıştır. İkinci dünya savaşından birkaç yıl önce de hidrolik baskılı makineler üretilmeye başlamıştır.
Günümüzde kullanılan sondaj teknikleri bu temeller üzerinde geliştirilmiş ve son şeklini almıştır.